ناسوت

تنها راه تحمل هستی این است که در ادبیات غرقه شوی، همچنان که در عیشی مدام. گوستاو فلوبر

ناسوت

تنها راه تحمل هستی این است که در ادبیات غرقه شوی، همچنان که در عیشی مدام. گوستاو فلوبر

ناسوت

روزگار یقین به سر آمده، آری، هزاره ما هزاره تردید است

آخرین نظرات
  • ۵ دی ۹۵، ۲۱:۳۵ - ♥ محجبه ♥
    قشنگه
  • ۱۱ شهریور ۹۵، ۱۳:۲۸ - دخترمهتاب ...
    احسنتم
  • ۳۱ مرداد ۹۵، ۱۴:۴۷ - 💕 پسر خوب 💕
    ...

چالش اصلاحات در ایران

شنبه, ۱۷ مرداد ۱۳۹۴، ۰۳:۳۸ ب.ظ

بالانوشت:

در این نوشته عبارت اصلاحات ارتباط چندانی به جریانی که در دوم خرداد به قدرت رسید ندارد. بلکه مراد از آن، اراده ای است روشنفکرانه، که پیش از مشروطه در جهت تغییر در ساختار سیاسی، فرهنگی و اجتمالی ایران فعال بوده است و هنوز هم فعال است.

آیا اصلاحات سیاسی، اجتماعی و اقتصادی عباس میرزا و پس از او امیرکبیر عقیم و ابتر ماند؟ آیا مشروطه و جنبش اصلاحات شکست خورد؟

برخی جنبش اصلاحات را پایان یافته نمی دانند و معتقدند، هر چند که اصلاحات ایرانی با کش و قوس هایی مواجه بوده و در گذار از هر مرحله، بخشی از دستاوردهای پیشین خود را از دست داده اما بخش دیگری از دستاوردهای اصلاحات باقی مانده و در ذهنیت جامعه ته نشین شده است.

دکتر صادق زیباکلام جزو این دسته از روشنفکران ایرانی است که اصلاحات را جریانی در حال شدن می داند. و معتقد است که برخی از دستاوردهای اصلاحات در کشورمان – علیرغم همه ی مشکلاتی که با آن مواجه بود- نهادینه شده و اگر ما ایرانیان، کشور خود را با برخی از کشورهای همجوار مقایسه نماییم متوجه خواهیم شد که اصلاحات در ما بیشتر کارگر افتاده است.

به زعم وی، اینک ما دارای نظامی مدرن و دموکراتیک-البته به شکل نیم بند-هستیم که هر لحظه در حال تکمیل است و شایسته است که ایرانیان وضعیت سیاسی، فرهنگی و اجتماعی خود را با کشورهایی چون آذربایجان، ترکمنستان و عربستان بسنجند نه سوئد و انگلستان. 

گروه دیگر معتقدند که جریان اصلاحات در ایران جریانی شکست خورده و رو به زوال است. آنان اصلاحات در ایران را پروسه ای برای ایجاد تغییرات بنیادین و عمیق در کشور با هدف تبدیل آن به جامعه ای دموکراتیک و حقوق بشری با اقتصاد، فرهنگ، تمدن، حکومت، و قانونی مدرن و می دانند.

هم از این روست که معتقدند کار اصلاحات در ایران به نتیجه ای نرسیده و تغییراتی که رخ داده، هنوز موفق نشده تا به تمامی، از لایه های سطحی فراتر رود. بلکه تنها کاری که این جریان، موفق به اجرای آن شده، تفکیک مردم یک سرزمین به دو گروه"توده و روشنفکر" بوده است.

اگر تلقی همین گروه آخری را مبنا قرار داده و شکست اصلاحات ایرانی را باور کنیم با این سوال مواجه خواهیم شد که چرا بر خلاف غرب، اصلاحات ایران به نتیجه ای مناسب دست نیافته و شکست خورد؟

این مساله می تواند دلایل مختلف و متفاوتی داشته باشد اما یکی از مهمترین دلایل این مساله تفاوت موجود بین گوهره ی دیانت در ایران و غرب بوده است. غرب در سپیده دمان اصلاحاتش، با دینی فاقد نظام مسلط فقاهتی که بر تار و پود زندگی و باورهای توده ها سایه افکنده باشد مواجه نشد. اما در کشور ما-بر خلاف غرب- دیانت با فقاهتی فربه-همچون دین یهود- وجود دارد که در هر عصری قادر به مواجهه با اصلاحات بوده است.

من به شکست اصلاحات ایرانی اعتقادی ندارم، گرچه دستاوردی نیز برای آن نمی شناسم و معتقدم که حداقل یک سده دیگر زمان نیاز است تا در این زمینه قضاوت نماییم. اما اینکه ما در این سرزمین با اصلاحاتی نیم بند، کم عمق، و بی دوام که نهادینه نشده مواجهیم یکی از مهمترین دلایلش می تواند همین ساختار فقاهتی دین در کشورمان باشد.

اسلام به دلیل برخورداری از چنین نظام فقاهتی، از قدرت فوق العاده ای برای مقاومت در برابر اصلاحات برخوردار است از همین روست که در ایران ترجمه آثار رنسانس و بازنویسی آنها توسط روشنفکران ایرانی نتوانسته کمترین خدشه ای بر ساختار سنتی جامعه بگذارد.

نکته پایانی اینکه با وجود چنین نظام فقاهتی قدرتمند در ایران، آیا اصلاحات ایرانی می تواند به نتیجه مطلوب دست یابد یا ما ایرانیان همچنان باید مانند اسب عصاری بر گرد خویش بچرخیم و در هر عصری پس از به دست آوردن دستاوردهای چشمگیر به قهقرا برگردیم و رشته هایمان را پنبه کنیم.

نکته دیگر آنکه با وجود سنتهای قدرتمند فقاهتی در اسلام آیا جریان روشنفکری دینی قادر خواهد بود تا در جهت نهادینه نمودن دستاوردهای اصلاحات مانند دموکراسی، حقوق بشر و... موفق باشد؟

نظرات (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است
ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی